രൂപേഷ് കുമാര്‍

India untouched എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ ടൈറ്റില്‍ കാര്‍ഡില്‍ തന്നെ “ജാതി ഇവിടെ നിലനില്കുന്നില്ല എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവര്‍ക്ക്” എന്ന് സ്ക്രീനില്‍ നമുക്ക് കാണാം.പക്ഷെ ഇന്ത്യയിലെ ദളിത്‌ സമൂഹത്തിനെ സംബധിച്ചിടത്തോളം ഇത്തരം ഒരു ചോദ്യവും അന്വേഷണവും അന്വേഷണാത്മക മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനവും വെറും പഴഞ്ചന്‍ മാത്രമാണ്. കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ജാതി വംശീയതക്കുംഅതിന്റ്റെ വിവിധ രീതികളിലുള്ള അടിച്ചമര്‍ത്തലുകള്‍ക്കുമെതിരെ തീക്ഷ്ണമായ പ്രതികരണങ്ങള്‍ നിലനില്‍ക്കുക്കുമ്പോള്‍ ദളിത്‌ സമൂഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇവിടെ ജാതി നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം തന്നെ വളരെ അപ്രസക്തവും നിരര്‍ത്ഥകവുമാണ്. ദളിത്‌ സമൂഹം ജാതി വംശീയതക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ചത് സാമൂഹികമായും ശാരീരികമായും ജീവിതരീതികളിലൂടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ ബുദ്ധിപരമായുമാണ്.


രേ സമയം ഇരകളുടെ കൂടെയാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുകയും വേട്ടക്കാരന്റെ കൂടെ ഓടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ദളിത്‌ വിരുദ്ധദൃശ്യപാഠം (visual text ) ആണ് സ്റ്റാലിന്‍‍ സംവിധാനം ചെയ്ത India untouched എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും പലയിടങ്ങളിലായി ജാതിക്കെതിരെയുള്ള മീഡിയ ആക്ടിവിസം ആയി വിവിധ ഫെസ്റ്റിവെലുകളിലും സൈബര്‍ലോകത്തും ഈ ഡോക്യുമെന്ററി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഈ ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ അവതരണത്തിലും അതിന്റെ ചലനങ്ങളുടെ അടിയിലൂടെ ചാലിക്കുന്നത്‌ ‌ ജാതി വംശീയതയുടെ വിവിധതലങ്ങള്‍‍ തന്നെയാണെന്ന് സൂക്ഷ്മമായ വിലയിരുത്തലുകളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിയും.
India untouched എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ തുടക്കവും മുന്നോട്ടുള്ള പോക്കും ഇവിടെ ജാതി നിലനില്‍ക്കു ന്നുണ്ടോ എന്ന ഒരു ചോദ്യത്തിലൂന്നിയുള്ളതാണ്. ഈ ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ ടൈറ്റില്‍ കാര്‍ഡില്‍ തന്നെ “ജാതി ഇവിടെ നിലനില്കുന്നില്ല എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവര്‍ക്ക്” എന്ന് സ്ക്രീനില്‍ നമുക്ക് കാണാം.പക്ഷെ ഇന്ത്യയിലെ ദളിത്‌ സമൂഹത്തിനെ സംബധിച്ചിടത്തോളം ഇത്തരം ഒരു ചോദ്യവും അന്വേഷണവും അന്വേഷണാത്മക മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനവും വെറും പഴഞ്ചന്‍ മാത്രമാണ്.കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ജാതി വംശീയതക്കുംഅതിന്റെ വിവിധ രീതികളിലുള്ള അടിച്ചമര്‍ത്തലുകള്‍ക്കുമെതിരെ തീക്ഷ്ണമായ പ്രതികരണങ്ങള്‍ നിലനില്‍ക്കുമ്പോള്‍ ദളിത്‌ സമൂഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇവിടെ ജാതി നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം തന്നെ വളരെ അപ്രസക്തവും നിരര്‍ത്ഥകവുമാണ്.

ദളിത്‌ സമൂഹം ജാതി വംശീയതക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ചത് സാമൂഹികമായും ശാരീരികമായും ജീവിതരീതികളിലൂടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ ബുദ്ധിപരമായുമാണ്. അവര്‍ അതിനെ വിവിധ ശബ്ദങ്ങളിലൂടെ നിര്‍ണയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ഒരു സാഹചര്യത്തിലേക്കാണ് സംവിധായകന്‍ ജാതി നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ഒരു ചോദ്യവുമായി മുന്നോട് പോകുന്നത് . അങ്ങനെ വരുമ്പോള്‍ ഈ ഡോക്യുമെന്ററി ജാതി വംശീയതയില്‍ ജീവിക്കുന്ന സവര്‍ണ സമൂഹങ്ങള്‍ക്ക് ജാതി ഇവിടെ ഉണ്ടെന്നു തെളിയിച്ചു കൊടുക്കുന്ന പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസ വീഡിയോ മാത്രമായി മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
സംവിധായകന്‍ ഇത്തരത്തിലൂടെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ മുന്നോട്ടു പോകുന്നതിലും സൂക്ഷ്മമായ ജാതി വംശീയത പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതാണ് മറ്റൊരു കാര്യം (ഈ വായനക്ക് എന്റെ സുഹൃത്ത്‌ അരുണ്‍ എ ക്ക് കടപ്പാട്). ജാതി വംശീയത നിലനില്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ ക്യാമറയുമായി ചെന്ന് ക്യാമറയെ ഒരു ജഡ്ജിയുടെ സ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ദളിതരോടും കോളനിവാസികളോടും ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കുകയാണ്. ദളിതരും ക്യാമറയും സംവിധായകനും കൃത്യമായ ചില അകലങ്ങള്‍ പാലിച്ചാണ് ഇങ്ങനെയൊരു ചോദ്യം ചെയ്യലിന്റെ പ്രക്രിയ നടക്കുന്നത്. ഒരിക്കല്‍ പോലും ചോദ്യ കര്‍ത്താവിനെ ദളിതരുടെ ഇടയിലോ എന്തിനു സ്ക്രീനിനു മുന്നില്‍ പോലുമോ കാണാന്‍ കഴിയില്ല.മറിച്ച്‌ ചോദ്യകര്‍ത്താവ് ക്യാമറക്ക് പിന്നില്‍ നിന്ന് മുന്നിലുള്ള ദളിതരോട് കൃത്യമായ അകലം പാലിച്ചാണ് ചോദ്യങ്ങളൊക്കെ ചോദിക്കുന്നത്.

അത്പോലെ എല്ലാത്തിനും ക്യാമറ അന്വേഷണകണ്ണുകളോടെ തെളിവുകള്‍ ശേഖരിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടക്കുന്നത്. ഇവിടെ അയിത്തവും ജാതി വംശീയതയും ക്യാമറ എന്ന ഉപകരണത്തിലൂടെ ഡോക്യു മെന്ററി തന്നെ ഉല്‍പ്പാദിപ്പിക്കുകയാണ്. അത് പോലെ കാശിയിലുള്ള ഒരു ജാതി വാദിയായ ബ്രാഹ്മണന്റെ വളരെ നീണ്ട പലയിടത്തായി കാണിക്കുന്ന ഇന്റര്‍വ്യൂ ഒരു ലോ ആഗിള്‍ഷോട്ടിലൂടെ കാണിക്കുക വഴി ബ്രാഹ്മണന്റെ അധികാരം ഡോക്യുമെന്ററിയില്‍ ഉടനീളം നിലനിര്‍ത്തി കൊടുക്കുന്നുമുണ്ട്‌.
മറ്റൊരു സീനില്‍ ഈ ഡോക്യുമെന്ററി ഉയര്‍ന്നജാതിയില്‍പ്പെട്ട ഒരു മനുഷ്യനോടു ദളിതന്റെ കയ്യില്‍ നിന്നും വെള്ളം വാങ്ങിച്ചു കുടിക്കാന്‍ പറയുന്നുണ്ട്. അത് ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതിലൂടെ അയാള്‍ തന്റെ ജാതി വംശീയത തുറന്നു കാണിക്കുന്നുമുണ്ട്. ഈ ഒരു സീന്‍ ആരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആണ് ഒരു ഷോക്ക്‌ ആയി മാറുന്നത് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന സംശയം. തീര്‍ച്ചയായും ദളിതരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളമല്ല, ദളിത്‌ ഇന്ത്യന്‍ അനുഭവങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ കടന്നു പോകാത്തവര്‍ചുരുക്കമായിരിക്കും. പക്ഷെ ഈ സീന്‍ അവിടെ അവസാനിപ്പിച്ച്അതിന്റെ അന്വേഷണ പ്രക്രിയ മുന്നോട്ടു പോവുകയാണ്. പക്ഷെ ജാതി വംശീയതയുടെ ഇരകളായ ദളിതര്‍ ഇന്ന് സൈബര്‍ ഇടങ്ങളിലും,കോളനികളിലും, രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലും തൊഴിലിടങ്ങളിലും ദൈനദിന ജീവിതങ്ങളിലും ഇത്തരം വിവേചനാനുഭവങ്ങളെ ഒരു പാട് കാലം മുമ്പ് തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു അതില്‍ നിന്ന് വളര്‍ന്നു അത് അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിലെക്കുള്ളചര്‍ച്ചകളാക്കി മാറ്റുന്നതി  ല്‍ വിജയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്, ദളിത്‌ സമൂഹം അത് ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്. ബുദ്ധിജീവികളും, തൊഴിലാളികളും, മറ്റു അപര ജീവിതങ്ങളും, ലൈംഗീക തൊഴിലാളികളും, കലാകാരന്മാരും ദളിത്‌ അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തെ കുറിച്ചു സംവദിക്കുമ്പോള്‍ വെള്ളം കുടിക്കുന്നില്ല, ഇവിടെ ജാതി ഉണ്ടേ എന്ന് വിളിച്ചു പറയുന്ന കോമഡി ജാതി വംശീയത ആഘോഷിക്കുന്നവരുടെ കണ്ണ് തുറപ്പിക്കട്ടെ എന്നാഗ്രഹിക്കാം. എന്നാലും അവര്‍ ഒരു പാട് മുന്നോട്ട് പോകണമല്ലോ !
സണ്ണി എം കപിക്കാടിനെ പോലുള്ള കേരളത്തിലെ ദളിത്‌ ബുദ്ധിജീവിയെ കൃത്യമായ ലൈറ്റിംഗ് പോലുമില്ലാതെ ഒരു ഇരുട്ട് മുറിയില്‍ ‍ കൊണ്ടിരുത്തി ജാതിയുടെ അനുഭവം പറയിപ്പിക്കുകയാണ് സംവിധായകന്‍ . കേരളത്തിലെ ദളിത്‌ രാഷ്ട്രീയത്തെ ഉദാഹരങ്ങള്‍ക്കപ്പുറത്ത് അതിന്റെ ബഹുസ്വരതയില്‍ ‍ നിന്ന്കൊണ്ട് ഇടപെടാനും വിലയിരുത്താനും കഴിയുന്ന ആളാണ്‌ സണ്ണി എം കപിക്കാട്. അങ്ങനെയുള്ള ഒരാളെ തെളിവ് നിരത്തുക, സ്വന്തം അനുഭവം പറയുക, തിയറി പറയേണ്ട ,അല്ലെങ്കില്‍ ‍ ജാതി വംശീയതയെ വിലയിരുത്തേണ്ട എന്ന രീതിയിലെത്തിക്കുന്ന ഇന്റെര്‍വ്യൂവറിന്റെ വംശീയതയും തിരിച്ചറിയാന്‍ സൂക്ഷ്മമായ നോട്ടത്തിലൂടെ സാധിക്കും.

ദളിതര്‍ അടക്കമുള്ള വിവിധ അപര സ്വരങ്ങള്‍ക്ക് ഒരു പക്ഷെ കുറച്ചു കൂടി എളുപ്പത്തില്‍ ഇടപ്പെട്ടു കൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കാന്‍ ‍ പറ്റുന്ന മാധ്യമമാണ് ഡോക്യു മെന്ററി. ദളിതരുടെ വിവിധങ്ങളായ തിയറികളും രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകളും ഈ ഒരു മാധ്യമത്തിലൂടെ പുറത്തു വരേണ്ടതുമുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് ഇത്തരത്തിലുള്ള ജാതി ഇവിടെ ഉണ്ടോ എന്ന അന്വേഷണാത്മക മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ വംശീയതയെ അവഗണിച്ചു കൊണ്ട് ദളിതര്‍ ക്യാമറ എടുക്കെണ്ടതുണ്ട്. എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അത് പോലെ തന്നെ ഈ ഡോക്യുമെന്ററികള്‍ ‍ ദളിത്‌ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിലൂടെ അതിന്റെ ബഹുസ്വരതയിലൂടെ വിമര്‍ശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യേണ്ടതും കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആവശ്യകതയാണ്. അത് കൊണ്ട് India untouched പോലുള്ള ഡോക്യുമെന്ററികള്‍ മുന്നോട്ടു വെക്കുന്ന വംശീയത ഇപ്പോള്‍‍ തന്നെ തിരുത്തപ്പെടെണ്ടതാണ്.

രൂപേഷ് കുമാര്‍: ദളിത്ഡോക്യുമെന്ററി ആക്ട്ടിവിസ്റ്റും മലേഷ്യയില്‍ മാസ്സ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍അധ്യാപകനുമാണ്. “Under world memories of untouchable, Love stories in black letters, എന്നീ  ഡോക്യുമെന്ററികള്‍  സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

Print Friendly

Comments

comments